{"id":378,"date":"2017-03-13T16:31:08","date_gmt":"2017-03-13T16:31:08","guid":{"rendered":"http:\/\/taphalaw.com\/?p=378"},"modified":"2017-03-15T17:29:40","modified_gmt":"2017-03-15T17:29:40","slug":"trinh-bay-co-cau-quy-pham-phap-luat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/trinh-bay-co-cau-quy-pham-phap-luat.html","title":{"rendered":"Tr\u00ecnh b\u00e0y c\u01a1 c\u1ea5u quy ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt"},"content":{"rendered":"

\n\t QPPL r\u1ea5t phong phú và \u0111a d\u1ea1ng nên có th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phân lo\u1ea1i theo nhi\u1ec1u cách khác nhau. C\u0103n c\u1ee9 vào m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee7a QPPL nói chung và QPPLHS nói riêng trong các v\u0103n b\u1ea3n QPPL, có th\u1ec3 chia chúng thành hai lo\u1ea1i là QPPL thông th\u01b0\u1eddng (ph\u1ed5 bi\u1ebfn) và QPPL xung \u0111\u1ed9t (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t).<\/strong>\n<\/p>\n

\n\t\"qppl\"<\/a>\n<\/p>\n

\n\tC\u01a1 c\u1ea5u c\u1ee7a hai lo\u1ea1i QPPL này có nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m khác bi\u1ec7t nhau.<\/strong><\/span>\n<\/p>\n

\n\t1. Quy ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt thông th\u01b0\u1eddng (ph\u1ed5 bi\u1ebfn)<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tC\u01a1 c\u1ea5u c\u1ee7a QPPL thông th\u01b0\u1eddng (ph\u1ed5 bi\u1ebfn) – chi\u1ebfm \u0111a s\u1ed1 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i trong h\u1ec7 th\u1ed1ng pháp lu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam – có ba b\u1ed9 ph\u1eadn là gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh, quy \u0111\u1ecbnh và bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt (các hình th\u1ee9c th\u01b0\u1edfng, ph\u1ea1t).\n<\/p>\n

\n\t1.1. Gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quy ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tGi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh là b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a QPPL d\u1ef1 ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh có th\u1ec3 x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng mà ch\u1ee7 th\u1ec3 s\u1ebd g\u1eb7p ph\u1ea3i ho\u1eb7c d\u1ef1 ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh, \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng các bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc. B\u1ed9 ph\u1eadn này còn ch\u1ec9 rõ ch\u1ee7 th\u1ec3 là t\u1ed5 ch\u1ee9c, cá nhân nào c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u1eed s\u1ef1 trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh \u0111ó ho\u1eb7c t\u1ed5 ch\u1ee9c, cá nhân nào s\u1ebd là \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c các bi\u1ec7n pháp x\u1eed ph\u1ea1t c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc. Vì v\u1eady, ph\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL nói chung và QPPLHS nói riêng th\u01b0\u1eddng tr\u1ea3 l\u1eddi cho các câu h\u1ecfi: ai? t\u1ed5 ch\u1ee9c, cá nhân nào? khi nào? trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n hoàn c\u1ea3nh nào?…\n<\/p>\n

\n\tVí d\u1ee5 1:<\/strong> kho\u1ea3n 1 \u0110i\u1ec1u 87 c\u1ee7a Lu\u1eadt Giáo d\u1ee5c n\u0103m 2005 quy \u0111\u1ecbnh: “Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc các ch\u01b0\u01a1ng trình giáo d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng h\u1ecdc b\u1ed5ng, chi phí \u0111ào t\u1ea1o do Nhà n\u01b0\u1edbc c\u1ea5p ho\u1eb7c do n\u01b0\u1edbc ngoài tài tr\u1ee3 theo hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh ký k\u1ebft v\u1edbi Nhà n\u01b0\u1edbc thì sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p ph\u1ea3i ch\u1ea5p hành s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng làm vi\u1ec7c có th\u1eddi h\u1ea1n c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc; tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p không ch\u1ea5p hành thì ph\u1ea3i b\u1ed3i hoàn h\u1ecdc b\u1ed5ng, chi phí \u0111ào t\u1ea1o”. Quy \u0111\u1ecbnh này là m\u1ed9t QPPL mà ph\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nó g\u1ed3m các t\u1eeb sau: “Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc các ch\u01b0\u01a1ng trình giáo d\u1ee5c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng h\u1ecdc b\u1ed5ng, chi phí \u0111ào t\u1ea1o do Nhà n\u01b0\u1edbc c\u1ea5p ho\u1eb7c do n\u01b0\u1edbc ngoài tài tr\u1ee3 theo hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh ký k\u1ebft v\u1edbi Nhà n\u01b0\u1edbc thì sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p”, vì nó d\u1ef1 ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh có th\u1ec3 x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. \u0110ó là có nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc hoàn toàn b\u1eb1ng kinh phí \u0111ào t\u1ea1o c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc và \u0111ã t\u1ed1t nghi\u1ec7p. Ngoài ra, ph\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quy ph\u1ea1m này còn g\u1ed3m các t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p không ch\u1ea5p hành vì nó d\u1ef1 ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc – bi\u1ec7n pháp tr\u1eebng ph\u1ea1t c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc khi ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc không ch\u1ea5p hành l\u1ec7nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc.\n<\/p>\n

\n\tPh\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPLHS ch\u1ec9 nêu lên \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng các bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng – các hình ph\u1ea1t c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc và ch\u1ee7 th\u1ec3 nào có th\u1ec3 b\u1ecb coi là ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i, t\u1ee9c là \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng các hình ph\u1ea1t \u0111ó. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ph\u1ea7n này c\u0169ng ch\u1ec9 rõ r\u1eb1ng, ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a t\u1ed9i ph\u1ea1m hay ch\u1ee7 th\u1ec3 là \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng các hình ph\u1ea1t c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 là cá nhân mà không ph\u1ea3i là t\u1ed5 ch\u1ee9c. Ví d\u1ee5 2:<\/strong> Kho\u1ea3n 1, \u0110i\u1ec1u 182 c\u1ee7a B\u1ed9 lu\u1eadt Hình s\u1ef1 n\u0103m 1999 (BLHS) quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 T\u1ed9i gây ô nhi\u1ec5m môi tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 sau: “Ng\u01b0\u1eddi nào th\u1ea3i vào không khí, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ea5t các ch\u1ea5t gây ô nhi\u1ec5m môi tr\u01b0\u1eddng, phát tán b\u1ee9c x\u1ea1, phóng x\u1ea1 v\u01b0\u1ee3t quá quy chu\u1ea9n k\u1ef9 thu\u1eadt qu\u1ed1c gia v\u1ec1 ch\u1ea5t th\u1ea3i \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghiêm tr\u1ecdng ho\u1eb7c làm môi tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb ô nhi\u1ec5m nghiêm tr\u1ecdng ho\u1eb7c gây h\u1eadu qu\u1ea3 nghiêm tr\u1ecdng khác, thì b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n t\u1eeb n\u0103m m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ebfn n\u0103m tr\u0103m tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng, c\u1ea3i t\u1ea1o không giam gi\u1eef \u0111\u1ebfn ba n\u0103m ho\u1eb7c ph\u1ea1t tù t\u1eeb sáu tháng \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m”. Ph\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPLHS này g\u1ed3m các t\u1eeb: “ng\u01b0\u1eddi nào th\u1ea3i vào không khí, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ea5t các ch\u1ea5t gây ô nhi\u1ec5m môi tr\u01b0\u1eddng, phát tán b\u1ee9c x\u1ea1, phóng x\u1ea1 v\u01b0\u1ee3t quá quy chu\u1ea9n k\u1ef9 thu\u1eadt qu\u1ed1c gia v\u1ec1 ch\u1ea5t th\u1ea3i \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghiêm tr\u1ecdng ho\u1eb7c làm môi tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb ô nhi\u1ec5m nghiêm tr\u1ecdng ho\u1eb7c gây h\u1eadu qu\u1ea3 nghiêm tr\u1ecdng khác” vì nó d\u1ef1 ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc ai và trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh nào có th\u1ec3 b\u1ecb coi là ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m T\u1ed9i gây ô nhi\u1ec5m môi tr\u01b0\u1eddng.\n<\/p>\n

\n\tGi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL có th\u1ec3 là \u0111\u01a1n gi\u1ea3n – ch\u1ec9 nêu lên m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh có th\u1ec3 x\u1ea3y ra trong th\u1ef1c t\u1ebf mà khi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh \u0111ó x\u1ea3y ra thì, các t\u1ed5 ch\u1ee9c, cá nhân \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn s\u1ebd ch\u1ecbu s\u1ef1 tác \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a quy ph\u1ea1m (trong Ví d\u1ee5 1 thì gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quy ph\u1ea1m là \u0111\u01a1n gi\u1ea3n). Song, gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL c\u0169ng có th\u1ec3 là ph\u1ee9c t\u1ea1p – nêu lên nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh có th\u1ec3 x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng và ch\u1ec9 khi x\u1ea3y ra t\u1ea5t c\u1ea3 các \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh \u0111ó, t\u1ed5 ch\u1ee9c, cá nhân \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp m\u1edbi ch\u1ecbu s\u1ef1 tác \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a quy ph\u1ea1m (4) .\n<\/p>\n

\n\tVí d\u1ee5 3:<\/strong> \u0110i\u1ec1u 19 c\u1ee7a Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh 70\/2001\/N\u0110-CP ngày 03\/10\/2001 c\u1ee7a Chính ph\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh chi ti\u1ebft thi hành Lu\u1eadt Hôn nhân và gia \u0111ình: “Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9t l\u1ea7n lâm vào tình tr\u1ea1ng khó kh\u0103n tr\u1ea7m tr\u1ecdng do b\u1ecb tai n\u1ea1n ho\u1eb7c m\u1eafc b\u1ec7nh hi\u1ec3m nghèo mà ng\u01b0\u1eddi \u0111ã th\u1ef1c hi\u1ec7n ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng có kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng cao h\u01a1n, thì ph\u1ea3i c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng b\u1ed5 sung theo yêu c\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng”. Gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL trong quy \u0111\u1ecbnh này là gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh ph\u1ee9c t\u1ea1p b\u1edfi nó nêu lên hai \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh có th\u1ec3 x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng: m\u1ed9t là, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9t l\u1ea7n lâm vào tình tr\u1ea1ng khó kh\u0103n tr\u1ea7m tr\u1ecdng, yêu c\u1ea7u c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng b\u1ed5 sung; hai là, ng\u01b0\u1eddi \u0111ã th\u1ef1c hi\u1ec7n ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng có kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng cao h\u01a1n. Tuy nhiên, trên th\u1ef1c t\u1ebf, lo\u1ea1i gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ph\u1ed5 bi\u1ebfn, còn lo\u1ea1i gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh ph\u1ee9c t\u1ea1p th\u01b0\u1eddng ít g\u1eb7p h\u01a1n.\n<\/p>\n

\n\tQPPLHS c\u0169ng có th\u1ec3 có hai lo\u1ea1i gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 trên, c\u1ee5 th\u1ec3: Gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quy ph\u1ea1m trong Ví d\u1ee5 2 là gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, còn gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh ph\u1ee9c t\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n trong Ví d\u1ee5 4 sau \u0111ây:<\/strong> kho\u1ea3n 1, \u0110i\u1ec1u 192 c\u1ee7a BLHS quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 T\u1ed9i tr\u1ed3ng cây thu\u1ed1c phi\u1ec7n ho\u1eb7c các lo\u1ea1i cây khác có ch\u1ee9a ch\u1ea5t ma tuý nh\u01b0 sau: “Ng\u01b0\u1eddi nào tr\u1ed3ng cây thu\u1ed1c phi\u1ec7n, cây cô ca, cây c\u1ea7n sa ho\u1eb7c các lo\u1ea1i cây khác có ch\u1ee9a ch\u1ea5t ma túy, \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c giáo d\u1ee5c nhi\u1ec1u l\u1ea7n, \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh cu\u1ed9c s\u1ed1ng và \u0111ã b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t hành chính v\u1ec1 hành vi này mà còn vi ph\u1ea1m, thì b\u1ecb ph\u1ea1t tù t\u1eeb sáu tháng \u0111\u1ebfn ba n\u0103m”. Gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL trong quy \u0111\u1ecbnh này là gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh ph\u1ee9c t\u1ea1p vì nó nêu lên b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh có th\u1ec3 x\u1ea3y ra v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i là: tr\u1ed3ng cây thu\u1ed1c phi\u1ec7n, cây cô ca, cây c\u1ea7n sa ho\u1eb7c các lo\u1ea1i cây khác có ch\u1ee9a ch\u1ea5t ma túy; \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c giáo d\u1ee5c nhi\u1ec1u l\u1ea7n; \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh cu\u1ed9c s\u1ed1ng; \u0111ã b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t hành chính v\u1ec1 hành vi này mà còn vi ph\u1ea1m. Ch\u1ec9 khi nào có \u0111\u1ee7 b\u1ed1n \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n này h\u1ecd m\u1edbi b\u1ecb coi là ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m T\u1ed9i tr\u1ed3ng cây thu\u1ed1c phi\u1ec7n ho\u1eb7c các lo\u1ea1i cây khác có ch\u1ee9a ch\u1ea5t ma túy. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u0103n c\u1ee9 vào khái ni\u1ec7m v\u1ec1 b\u1ed9 ph\u1eadn gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL thì t\u1ea5t c\u1ea3 các c\u1ee5m t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi nào trong các quy ph\u1ea1m thu\u1ed9c Ph\u1ea7n các t\u1ed9i ph\u1ea1m c\u1ee7a BLHS \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c b\u1ed9 ph\u1eadn gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPLHS. C\u1ee5m t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi nào \u1edf \u0111ây ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u là ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a t\u1ed9i ph\u1ea1m (có n\u0103ng l\u1ef1c trách nhi\u1ec7m hình s\u1ef1, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh và có th\u1ec3 có thêm \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khác nh\u01b0: qu\u1ed1c t\u1ecbch, \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i, gi\u1edbi tính, ch\u1ee9c v\u1ee5 quy\u1ec1n h\u1ea1n) và cho \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u1ea1i, \u0111ây v\u1eabn ch\u1ec9 là cá nhân mà không ph\u1ea3i là t\u1ed5 ch\u1ee9c.\n<\/p>\n

\n\tTrong các QPPL \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày \u1edf Ph\u1ea7n các t\u1ed9i ph\u1ea1m c\u1ee7a BLHS, gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh là b\u1ed9 ph\u1eadn không th\u1ec3 thi\u1ebfu vì n\u1ebfu thi\u1ebfu nó thì không th\u1ec3 xác \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ai và khi nào có th\u1ec3 b\u1ecb coi là t\u1ed9i ph\u1ea1m và có th\u1ec3 b\u1ecb áp d\u1ee5ng hình ph\u1ea1t.    \n<\/p>\n

\n\t1.2. Quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quy ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tQuy \u0111\u1ecbnh là b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a QPPL nêu lên cách x\u1eed s\u1ef1 hay quy t\u1eafc x\u1eed s\u1ef1 cho ch\u1ee7 th\u1ec3 (các t\u1ed5 ch\u1ee9c, cá nhân) \u1edf vào \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, hoàn c\u1ea3nh \u0111ã nêu trong ph\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quy ph\u1ea1m. \u0110ây là b\u1ed9 ph\u1eadn tr\u1ef1c ti\u1ebfp th\u1ec3 hi\u1ec7n ý chí, mong mu\u1ed1n c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc, là m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3, nó ch\u1ec9 rõ quy\u1ec1n và ngh\u0129a v\u1ee5 pháp lý cho các ch\u1ee7 th\u1ec3 tham gia vào quan h\u1ec7 xã h\u1ed9i do quy ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh. Vì v\u1eady, b\u1ed9 ph\u1eadn quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL th\u01b0\u1eddng tr\u1ea3 l\u1eddi cho các câu h\u1ecfi: có quy\u1ec1n gì? có ngh\u0129a v\u1ee5 gì? \u0111\u01b0\u1ee3c làm gì? không \u0111\u01b0\u1ee3c làm gì? ph\u1ea3i làm gì và làm nh\u01b0 th\u1ebf nào?\n<\/p>\n

\n\tT\u1eeb \u0111ó ta th\u1ea5y, trong QPPL \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày \u1edf Ví d\u1ee5 1, ph\u1ea7n quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nó g\u1ed3m nh\u1eefng t\u1eeb “ph\u1ea3i ch\u1ea5p hành s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng làm vi\u1ec7c có th\u1eddi h\u1ea1n c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc”; còn \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy ph\u1ea1m trong Ví d\u1ee5 3, b\u1ed9 ph\u1eadn quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nó g\u1ed3m các t\u1eeb “thì ph\u1ea3i c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng b\u1ed5 sung theo yêu c\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p d\u01b0\u1ee1ng”.\n<\/p>\n

\n\tQuy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL có th\u1ec3 là d\u1ee9t khoát – ch\u1ec9 nêu lên m\u1ed9t cách x\u1eed s\u1ef1 rõ ràng, d\u1ee9t khoát mà ch\u1ee7 th\u1ec3 không có kh\u1ea3 n\u0103ng l\u1ef1a ch\u1ecdn (ph\u1ea7n quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a các QPPL \u0111\u01b0\u1ee3c nêu trong Ví d\u1ee5 1, Ví d\u1ee5 3 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c lo\u1ea1i quy \u0111\u1ecbnh d\u1ee9t khoát); song c\u0169ng có th\u1ec3 là tu\u1ef3 nghi – nêu lên nhi\u1ec1u cách x\u1eed s\u1ef1 và cho phép ch\u1ee7 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn, th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t trong các cách \u0111ó. Ví d\u1ee5 5: \u0110i\u1ec1u 32 c\u1ee7a Lu\u1eadt Hôn nhân và gia \u0111ình n\u0103m 2000 quy \u0111\u1ecbnh: “V\u1ee3, ch\u1ed3ng có quy\u1ec1n nh\u1eadp ho\u1eb7c không nh\u1eadp tài s\u1ea3n riêng vào kh\u1ed1i tài s\u1ea3n chung”. \u0110ây là m\u1ed9t QPPL mà b\u1ed9 ph\u1eadn quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nó g\u1ed3m các t\u1eeb “có quy\u1ec1n nh\u1eadp ho\u1eb7c không nh\u1eadp tài s\u1ea3n riêng vào kh\u1ed1i tài s\u1ea3n chung” và thu\u1ed9c lo\u1ea1i tùy nghi vì nó nêu lên hai cách x\u1eed s\u1ef1 mà ch\u1ee7 th\u1ec3 có th\u1ec3 l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u1ed9t trong hai cách \u0111ó. \u0110\u1ed1i chi\u1ebfu v\u1edbi ph\u1ea7n lý thuy\u1ebft nêu trên ta th\u1ea5y, trong các QPPL \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày \u1edf Ph\u1ea7n các t\u1ed9i ph\u1ea1m c\u1ee7a BLHS không có ph\u1ea7n quy \u0111\u1ecbnh mà ph\u1ea7n quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a chúng có th\u1ec3 là b\u1ed9 ph\u1eadn \u1ea9n, không \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày, b\u1edfi thông qua vi\u1ec7c ch\u1ec9 ra các hành vi là \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng hình ph\u1ea1t có ngh\u0129a là Nhà n\u01b0\u1edbc c\u1ea5m th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng hành vi \u0111ó. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, QPPL \u0111\u01b0\u1ee3c nêu trong Ví d\u1ee5 2, nh\u1eefng hành vi “th\u1ea3i vào không khí, ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ea5t các ch\u1ea5t gây ô nhi\u1ec5m môi tr\u01b0\u1eddng, phát tán b\u1ee9c x\u1ea1, phóng x\u1ea1 v\u01b0\u1ee3t quá quy chu\u1ea9n k\u1ef9 thu\u1eadt qu\u1ed1c gia v\u1ec1 ch\u1ea5t th\u1ea3i \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghiêm tr\u1ecdng ho\u1eb7c làm môi tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb ô nhi\u1ec5m nghiêm tr\u1ecdng ho\u1eb7c gây h\u1eadu qu\u1ea3 nghiêm tr\u1ecdng khác” là nh\u1eefng hành vi b\u1ecb pháp lu\u1eadt c\u1ea5m th\u1ef1c hi\u1ec7n. Do \u0111ó, ng\u01b0\u1eddi nào th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng hành vi này \u0111\u01b0\u01a1ng nhiên s\u1ebd b\u1ecb Nhà n\u01b0\u1edbc tr\u1eebng ph\u1ea1t. C\u0169ng có th\u1ec3 ph\u1ea7n quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a các QPPLHS l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày trong các v\u0103n b\u1ea3n QPPL khác. Ví d\u1ee5 6: \u0110i\u1ec1u 4 c\u1ee7a Lu\u1eadt Hôn nhân và gia \u0111ình n\u0103m 2000 quy \u0111\u1ecbnh: “C\u1ea5m ng\u01b0\u1ee3c \u0111ãi, hành h\u1ea1 ông, bà, cha, m\u1eb9, v\u1ee3, ch\u1ed3ng, con, cháu, anh, ch\u1ecb, em và các thành viên khác trong gia \u0111ình” và \u0110i\u1ec1u 151 c\u1ee7a BLHS quy \u0111\u1ecbnh: “Ng\u01b0\u1eddi nào ng\u01b0\u1ee3c \u0111ãi ho\u1eb7c hành h\u1ea1 ông, bà, cha, m\u1eb9, v\u1ee3, ch\u1ed3ng, con, cháu ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi có công nuôi d\u01b0\u1ee1ng mình gây h\u1eadu qu\u1ea3 nghiêm tr\u1ecdng ho\u1eb7c \u0111ã b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t hành chính v\u1ec1 hành vi này mà còn vi ph\u1ea1m, thì b\u1ecb ph\u1ea1t c\u1ea3nh cáo, c\u1ea3i t\u1ea1o không giam gi\u1eef \u0111\u1ebfn ba n\u0103m ho\u1eb7c ph\u1ea1t tù t\u1eeb ba tháng \u0111\u1ebfn ba n\u0103m”. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ed9i dung ph\u1ea7n quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày trong \u0110i\u1ec1u 151 c\u1ee7a BLHS l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày trong \u0110i\u1ec1u 4 c\u1ee7a Lu\u1eadt Hôn nhân và gia \u0111ình.\n<\/p>\n

\n\tS\u1edf d\u0129 có tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 trên là vì lu\u1eadt hình s\u1ef1 không có nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh các quan h\u1ec7 xã h\u1ed9i nh\u01b0 các ngành lu\u1eadt khác mà có nhi\u1ec7m v\u1ee5 b\u1ea3o v\u1ec7 các quan h\u1ec7 xã h\u1ed9i kh\u1ecfi s\u1ef1 xâm h\u1ea1i c\u1ee7a t\u1ed9i ph\u1ea1m. Vì v\u1eady, các QPPL c\u1ee7a lu\u1eadt hình s\u1ef1 th\u01b0\u1eddng không nêu lên quy t\u1eafc x\u1eed s\u1ef1 hay cách x\u1eed s\u1ef1 cho các ch\u1ee7 th\u1ec3 nh\u01b0 quy ph\u1ea1m c\u1ee7a các ngành lu\u1eadt khác, mà ch\u1ec9 xác \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng hành vi b\u1ecb coi là t\u1ed9i ph\u1ea1m và quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng hình ph\u1ea1t c\u1ea7n áp d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i. Do \u0111ó, c\u01a1 c\u1ea5u c\u1ee7a các QPPLHS th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 có hai b\u1ed9 ph\u1eadn là gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh và bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt – ch\u1ee7 y\u1ebfu là bi\u1ec7n pháp tr\u1eebng ph\u1ea1t.    \n<\/p>\n

\n\t1.3. Bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tBi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt là b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a QPPL nêu lên các bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng mà Nhà n\u01b0\u1edbc d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd áp d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nêu trong ph\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a quy ph\u1ea1m khi h\u1ecd có thành tích trong h\u1ecdc t\u1eadp, công tác, lao \u0111\u1ed9ng, ph\u1ee5c v\u1ee5, trong khi thi hành nhi\u1ec7m v\u1ee5, công v\u1ee5 ho\u1eb7c trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt (các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng); ho\u1eb7c khi h\u1ecd vi ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt, không th\u1ef1c hi\u1ec7n ho\u1eb7c th\u1ef1c hi\u1ec7n không \u0111úng, không \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng ngh\u0129a v\u1ee5 pháp lý \u0111\u01b0\u1ee3c nêu trong ph\u1ea7n quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a QPPL (các bi\u1ec7n pháp x\u1eed ph\u1ea1t).\n<\/p>\n

\n\tKhen th\u01b0\u1edfng và x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u1ec1u là các bi\u1ec7n pháp nh\u1eb1m b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho pháp lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n nghiêm ch\u1ec9nh và t\u1ef1 giác. B\u1edfi vì, Nhà n\u01b0\u1edbc quy \u0111\u1ecbnh các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng nh\u1eb1m \u0111\u1ed9ng viên, khuy\u1ebfn khích các ch\u1ee7 th\u1ec3 t\u1ef1 giác, nhi\u1ec7t tình th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111úng và \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 các quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a pháp lu\u1eadt liên quan t\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a mình, ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c thành tích cao trong ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 có th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng. Bên c\u1ea1nh \u0111ó, Nhà n\u01b0\u1edbc còn quy \u0111\u1ecbnh các bi\u1ec7n pháp x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb1m tr\u1eebng ph\u1ea1t các ch\u1ee7 th\u1ec3 vi ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt, không th\u1ef1c hi\u1ec7n ho\u1eb7c th\u1ef1c hi\u1ec7n không \u0111úng, không \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 các ngh\u0129a v\u1ee5 pháp lý c\u1ee7a mình \u0111\u1ec3 thông qua \u0111ó giáo d\u1ee5c, r\u0103n \u0111e, phòng ng\u1eeba s\u1ef1 vi ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt x\u1ea3y ra trong th\u1ef1c t\u1ebf, góp ph\u1ea7n làm cho pháp lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n nghiêm minh.\n<\/p>\n

\n\tTrong Ví d\u1ee5 1, b\u1ed9 ph\u1eadn bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt bao g\u1ed3m các t\u1eeb “thì ph\u1ea3i b\u1ed3i hoàn h\u1ecdc b\u1ed5ng, chi phí \u0111ào t\u1ea1o”. \u0110ây là bi\u1ec7n pháp tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh  nh\u1eb1m làm cho nh\u1eefng sinh viên \u0111ã t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc vì s\u1ee3 ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng h\u1ecdc b\u1ed5ng, chi phí \u0111ào t\u1ea1o mà ch\u1ea5p hành nghiêm ch\u1ec9nh s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng làm vi\u1ec7c c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc.\n<\/p>\n

\n\tCác bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng mà Nhà n\u01b0\u1edbc d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd áp d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3 có th\u1ec3 là c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, t\u1ee9c là ch\u1ec9 nêu lên m\u1ed9t bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng, ví d\u1ee5 “thì ph\u1ea3i b\u1ed3i hoàn h\u1ecdc b\u1ed5ng, chi phí \u0111ào t\u1ea1o”; song c\u0169ng có th\u1ec3 là không c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh – nêu lên nhi\u1ec1u bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng r\u1ed3i cho phép ch\u1ee7 th\u1ec3 có th\u1ea9m quy\u1ec1n áp d\u1ee5ng có th\u1ec3 l\u1ef1a ch\u1ecdn và áp d\u1ee5ng m\u1ed9t trong các bi\u1ec7n pháp \u1ea5y. Ví d\u1ee5 7: Kho\u1ea3n 1, \u0110i\u1ec1u 37 c\u1ee7a Pháp l\u1ec7nh Cán b\u1ed9, công ch\u1ee9c n\u0103m 1998 (\u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ed5 sung n\u0103m 2003) quy \u0111\u1ecbnh: “Cán b\u1ed9, công ch\u1ee9c có thành tích trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec7m v\u1ee5, công v\u1ee5 thì \u0111\u01b0\u1ee3c xét khen th\u01b0\u1edfng theo các hình th\u1ee9c sau: a. Gi\u1ea5y khen; b. B\u1eb1ng khen; c. Danh hi\u1ec7u vinh d\u1ef1 nhà n\u01b0\u1edbc; d. Huy ch\u01b0\u01a1ng; \u0111. Huân ch\u01b0\u01a1ng…”.\n<\/p>\n

\n\tQuy \u0111\u1ecbnh này là m\u1ed9t QPPL, b\u1ed9 ph\u1eadn bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt c\u1ee7a nó g\u1ed3m các t\u1eeb "thì \u0111\u01b0\u1ee3c xét khen th\u01b0\u1edfng theo các hình th\u1ee9c sau: a. Gi\u1ea5y khen; b. B\u1eb1ng khen; c. Danh hi\u1ec7u vinh d\u1ef1 nhà n\u01b0\u1edbc; d. Huy ch\u01b0\u01a1ng; \u0111. Huân ch\u01b0\u01a1ng…".\n<\/p>\n

\n\tCác bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng mà Nhà n\u01b0\u1edbc d\u1ef1 ki\u1ebfn \u1edf \u0111ây là không c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, b\u1edfi nó bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng và tùy vào thành tích c\u1ee7a cán b\u1ed9, công ch\u1ee9c \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c mà c\u01a1 quan nhà n\u01b0\u1edbc có th\u1ea9m quy\u1ec1n s\u1ebd l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng m\u1ed9t trong các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng \u1ea5y.\n<\/p>\n

\n\tTrong Ví d\u1ee5 2, b\u1ed9 ph\u1eadn bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt bao g\u1ed3m các t\u1eeb “thì b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n t\u1eeb n\u0103m m\u01b0\u01a1i tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ebfn n\u0103m tr\u0103m tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng, c\u1ea3i t\u1ea1o không giam gi\u1eef \u0111\u1ebfn ba n\u0103m ho\u1eb7c ph\u1ea1t tù t\u1eeb sáu tháng \u0111\u1ebfn n\u0103m n\u0103m”. Các bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nêu trong quy ph\u1ea1m này là không c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh vì nó bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng. Tu\u1ef3 theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghiêm tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u1ed9i ph\u1ea1m mà các c\u01a1 quan nhà n\u01b0\u1edbc có th\u1ea9m quy\u1ec1n có th\u1ec3 l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng m\u1ed9t trong các hình ph\u1ea1t \u0111ó \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i.\n<\/p>\n

\n\tXét m\u1ed9t cách logic ta th\u1ea5y, th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng quy ph\u1ea1m quy \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ee5 cho các ch\u1ee7 th\u1ec3 m\u1edbi c\u1ea7n có bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt. \u0110i\u1ec1u \u0111ó là \u0111\u01b0\u01a1ng nhiên vì khi Nhà n\u01b0\u1edbc quy \u0111\u1ecbnh quy\u1ec1n cho các ch\u1ee7 th\u1ec3, h\u1ecd hoàn toàn có th\u1ec3 l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1ef1c hi\u1ec7n hay không th\u1ef1c hi\u1ec7n quy\u1ec1n c\u1ee7a mình; còn khi Nhà n\u01b0\u1edbc quy \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ee5 cho các ch\u1ee7 th\u1ec3 thì b\u1eaft bu\u1ed9c h\u1ecd ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n; n\u1ebfu th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ed1t, Nhà n\u01b0\u1edbc s\u1ebd khen th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu không th\u1ef1c hi\u1ec7n ho\u1eb7c th\u1ef1c hi\u1ec7n không \u0111úng, không \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, Nhà n\u01b0\u1edbc s\u1ebd x\u1eed ph\u1ea1t. QPPLHS là lo\u1ea1i quy ph\u1ea1m nh\u1eb1m b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n các ngh\u0129a v\u1ee5 pháp lý c\u1ee7a các ch\u1ee7 th\u1ec3.\n<\/p>\n

\n\tKhi ban hành pháp lu\u1eadt, Nhà n\u01b0\u1edbc luôn mong mu\u1ed1n cho các quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a mình \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n nghiêm ch\u1ec9nh. Do v\u1eady, \u1edf ph\u1ea7n cu\u1ed1i c\u1ee7a nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1o lu\u1eadt, các quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u01b0\u1edfng, ph\u1ea1t c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t li\u1ec1n nhau. Ví d\u1ee5 8: \u0110i\u1ec1u 74 c\u1ee7a Lu\u1eadt Giao thông \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 n\u0103m 2001 quy \u0111\u1ecbnh: “C\u01a1 quan, t\u1ed5 ch\u1ee9c, cá nhân có thành tích trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n Lu\u1eadt Giao thông \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 thì \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a pháp lu\u1eadt”. Và Kho\u1ea3n 1, \u0110i\u1ec1u 75 c\u1ee7a Lu\u1eadt này quy \u0111\u1ecbnh: “Ng\u01b0\u1eddi nào có hành vi vi ph\u1ea1m quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Lu\u1eadt này thì tùy theo tính ch\u1ea5t, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 vi ph\u1ea1m và h\u1eadu qu\u1ea3 x\u1ea3y ra mà b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t hành chính ho\u1eb7c b\u1ecb truy c\u1ee9u trách nhi\u1ec7m hình s\u1ef1; n\u1ebfu gây thi\u1ec7t h\u1ea1i thì ph\u1ea3i b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng theo quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a pháp lu\u1eadt”.\n<\/p>\n

\n\tM\u1eb7c dù Nhà n\u01b0\u1edbc ta v\u1eeba có Lu\u1eadt Thi \u0111ua khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ecbnh các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng, v\u1eeba có BLHS và Pháp l\u1ec7nh X\u1eed lý vi ph\u1ea1m hành chính \u0111\u1ec3 quy \u0111\u1ecbnh các bi\u1ec7n pháp tr\u1eebng ph\u1ea1t hay ch\u1ebf tài; ngoài ra, các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng và các bi\u1ec7n pháp tr\u1eebng ph\u1ea1t còn \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh r\u1ea3i rác trong nhi\u1ec1u v\u0103n b\u1ea3n QPPL khác; song nhìn chung, trong s\u1ed1 các bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh trong h\u1ec7 th\u1ed1ng pháp lu\u1eadt thì s\u1ed1 các bi\u1ec7n pháp tr\u1eebng ph\u1ea1t th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh nhi\u1ec1u h\u01a1n. Thêm vào \u0111ó, xét v\u1ec1 m\u1eb7t tâm lý, trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ý th\u1ee9c pháp lu\u1eadt c\u1ee7a nhân dân ta còn th\u1ea5p nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n nghiêm ch\u1ec9nh pháp lu\u1eadt ch\u1ee7 y\u1ebfu là do s\u1ee3 b\u1ecb ph\u1ea1t ch\u1ee9 không ph\u1ea3i là mong \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng (th\u1ef1c tr\u1ea1ng \u1edf n\u01b0\u1edbc ta trong th\u1eddi gian quy \u0111\u1ecbnh b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u1ed9i m\u0169 b\u1ea3o hi\u1ec3m khi tham gia giao thông b\u1eb1ng xe máy m\u1edbi có hi\u1ec7u l\u1ef1c pháp lu\u1eadt \u0111ã ch\u1ee9ng minh cho \u0111i\u1ec1u này). Vì th\u1ebf, không ph\u1ea3i ng\u1eabu nhiên mà quan \u0111i\u1ec3m truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u1ea1i cho r\u1eb1ng, b\u1ed9 ph\u1eadn th\u1ee9 ba c\u1ee7a QPPL là ch\u1ebf tài. Song, quan ni\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady là ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, vì bên c\u1ea1nh ch\u1ebf tài thì các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh ngày càng nhi\u1ec1u h\u01a1n và có vai trò ngày càng quan tr\u1ecdng h\u01a1n.\n<\/p>\n

\n\tRiêng \u0111\u1ed1i v\u1edbi các quy ph\u1ea1m trong Ph\u1ea7n các t\u1ed9i ph\u1ea1m c\u1ee7a BLHS, do tính ch\u1ea5t và nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a mình mà chúng không bao gi\u1edd nêu lên các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng mà ch\u1ec9 nêu ch\u1ebf tài. \u0110ây là lo\u1ea1i ch\u1ebf tài nghiêm kh\u1eafc nh\u1ea5t – ch\u1ebf tài hình s\u1ef1 hay hình ph\u1ea1t. Tuy nhiên, trong Ph\u1ea7n này c\u0169ng có nh\u1eefng QPPL quy \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c không tr\u1eebng ph\u1ea1t hay mi\u1ec5n trách nhi\u1ec7m hình s\u1ef1 cho ch\u1ee7 th\u1ec3 trong m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, m\u1eb7c dù r\u1ea5t ít. Ví d\u1ee5 9: kho\u1ea3n 6, \u0110i\u1ec1u 289 c\u1ee7a BLHS quy \u0111\u1ecbnh T\u1ed9i \u0111\u01b0a h\u1ed1i l\u1ed9 nh\u01b0 sau: “Ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ép bu\u1ed9c \u0111\u01b0a h\u1ed1i l\u1ed9 mà ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng khai báo tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb phát giác, thì \u0111\u01b0\u1ee3c coi là không có t\u1ed9i và \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i toàn b\u1ed9 c\u1ee7a \u0111ã dùng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a h\u1ed1i l\u1ed9. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a h\u1ed1i l\u1ed9 tuy không b\u1ecb ép bu\u1ed9c nh\u01b0ng \u0111ã ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng khai báo tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb phát giác, thì có th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n trách nhi\u1ec7m hình s\u1ef1 và \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i m\u1ed9t ph\u1ea7n ho\u1eb7c toàn b\u1ed9 c\u1ee7a \u0111ã dùng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a h\u1ed1i l\u1ed9”; ho\u1eb7c kho\u1ea3n 3, \u0110i\u1ec1u 314 c\u1ee7a BLHS hi\u1ec7n hành quy \u0111\u1ecbnh: “Ng\u01b0\u1eddi không t\u1ed1 giác n\u1ebfu \u0111ã có hành \u0111\u1ed9ng can ng\u0103n ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ho\u1eb7c h\u1ea1n ch\u1ebf tác h\u1ea1i c\u1ee7a t\u1ed9i ph\u1ea1m, thì có th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n trách nhi\u1ec7m hình s\u1ef1 ho\u1eb7c mi\u1ec5n hình ph\u1ea1t…”.\n<\/p>\n

\n\tT\u1eeb s\u1ef1 phân tích và nh\u1eefng ví d\u1ee5 trên, có th\u1ec3 th\u1ea5y, b\u1ed9 ph\u1eadn bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt c\u1ee7a QPPL không ch\u1ec9 nêu lên các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3 có thành tích, các bi\u1ec7n pháp x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3 vi ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt, mà \u0111ôi khi còn nêu lên các bi\u1ec7n pháp mi\u1ec5n x\u1eed ph\u1ea1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. B\u1edfi vì \u0111ó c\u0169ng là m\u1ed9t lo\u1ea1i bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng mà Nhà n\u01b0\u1edbc d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd áp d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3 vi ph\u1ea1m pháp lu\u1eadt trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p h\u1ecd ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng ng\u0103n ch\u1eb7n ho\u1eb7c gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 x\u1ea5u x\u1ea3y ra cho xã h\u1ed9i. Vi\u1ec7c nêu lên các bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng này có tác d\u1ee5ng khuy\u1ebfn khích các ch\u1ee7 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng hành vi có l\u1ee3i cho b\u1ea3n thân và cho xã h\u1ed9i, gi\u1ea3m b\u1edbt ho\u1eb7c ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 nguy hi\u1ec3m cho xã h\u1ed9i \u0111\u1ec3 có th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u1ee3ng khoan h\u1ed3ng c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc. Nói chung, lo\u1ea1i bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng này th\u01b0\u1eddng ít \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh h\u01a1n so v\u1edbi các hình th\u1ee9c khen th\u01b0\u1edfng và các bi\u1ec7n pháp x\u1eed ph\u1ea1t.\n<\/p>\n

\n\tM\u1eb7c dù QPPL có th\u1ec3 có các b\u1ed9 ph\u1eadn nh\u01b0 \u0111ã nêu, song trong th\u1ef1c ti\u1ec5n xây d\u1ef1ng pháp lu\u1eadt, do k\u1ef9 thu\u1eadt xây d\u1ef1ng pháp lu\u1eadt \u0111òi h\u1ecfi các QPPL ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày m\u1ed9t cách ng\u1eafn g\u1ecdn, ch\u1eb7t ch\u1ebd, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u01b0ng không trùng l\u1eb7p, ch\u1ed3ng chéo, nên trong các v\u0103n b\u1ea3n QPPL có r\u1ea5t ít quy ph\u1ea1m \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày \u0111\u1ee7 c\u1ea3 ba b\u1ed9 ph\u1eadn. \u0110a s\u1ed1 các quy ph\u1ea1m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày hai b\u1ed9 ph\u1eadn: gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh và quy \u0111\u1ecbnh ho\u1eb7c gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh và bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt, th\u1eadm chí có quy ph\u1ea1m ch\u1ec9 trình bày b\u1ed9 ph\u1eadn quy \u0111\u1ecbnh nh\u01b0: “c\u1ea5m c\u01b0\u1ee1ng ép k\u1ebft hôn, t\u1ea3o hôn”; “c\u1ea5m hành h\u1ea1, ng\u01b0\u1ee3c \u0111ãi ông bà, cha m\u1eb9, v\u1ee3 ch\u1ed3ng, con, cháu”. V\u1edbi nh\u1eefng quy ph\u1ea1m này, bi\u1ec7n pháp b\u1ea3o \u0111\u1ea3m th\u1ef1c hi\u1ec7n pháp lu\u1eadt th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c trình bày trong v\u0103n b\u1ea3n QPPL khác nh\u01b0 Pháp l\u1ec7nh X\u1eed lý vi ph\u1ea1m hành chính ho\u1eb7c BLHS.\n<\/p>\n

\n\t2. Quy ph\u1ea1m xung \u0111\u1ed9t<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tTrong h\u1ec7 th\u1ed1ng pháp lu\u1eadt, ngoài nh\u1eefng quy ph\u1ea1m thông th\u01b0\u1eddng, ph\u1ed5 bi\u1ebfn còn có lo\u1ea1i quy ph\u1ea1m ít ph\u1ed5 bi\u1ebfn, \u0111ó là quy ph\u1ea1m xung \u0111\u1ed9t. \u0110ây là lo\u1ea1i QPPL \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, không tr\u1ef1c ti\u1ebfp quy \u0111\u1ecbnh quy\u1ec1n và ngh\u0129a v\u1ee5 pháp lý cho các ch\u1ee7 th\u1ec3 ho\u1eb7c các bi\u1ec7n pháp tác \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nhà n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi các ch\u1ee7 th\u1ec3 mà ch\u1ec9 nêu lên v\u0103n b\u1ea3n QPPL nào ho\u1eb7c pháp lu\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nào s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng. C\u01a1 c\u1ea5u c\u1ee7a lo\u1ea1i quy ph\u1ea1m này không g\u1ed3m các b\u1ed9 ph\u1eadn nh\u01b0 \u0111ã nêu mà th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 g\u1ed3m hai ph\u1ea7n là ph\u1ea1m vi và h\u1ec7 thu\u1ed9c. Trong \u0111ó, ph\u1ea1m vi là b\u1ed9 ph\u1eadn nêu lên quan h\u1ec7 xã h\u1ed9i nào s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh b\u1edfi quy ph\u1ea1m \u0111ó; còn h\u1ec7 thu\u1ed9c là b\u1ed9 ph\u1eadn nêu lên v\u0103n b\u1ea3n QPPL nào ho\u1eb7c pháp lu\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nào s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 áp d\u1ee5ng. Ví d\u1ee5 10: kho\u1ea3n 1, \u0110i\u1ec1u 773 c\u1ee7a B\u1ed9 lu\u1eadt Dân s\u1ef1 n\u0103m 2005 quy \u0111\u1ecbnh: “Vi\u1ec7c b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng thi\u1ec7t h\u1ea1i ngoài h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c xác \u0111\u1ecbnh theo pháp lu\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u01a1i x\u1ea3y ra hành vi gây thi\u1ec7t h\u1ea1i ho\u1eb7c n\u01a1i phát sinh h\u1eadu qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a hành vi gây thi\u1ec7t h\u1ea1i”. Quy \u0111\u1ecbnh này là m\u1ed9t QPPL mà ph\u1ea7n ph\u1ea1m vi c\u1ee7a nó g\u1ed3m các t\u1eeb “vi\u1ec7c b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng thi\u1ec7t h\u1ea1i ngoài h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng”, t\u1ea5t c\u1ea3 các ch\u1eef còn l\u1ea1i là ph\u1ea7n h\u1ec7 thu\u1ed9c c\u1ee7a quy ph\u1ea1m.\n<\/p>\n

\n\tKhác v\u1edbi pháp lu\u1eadt trong các l\u0129nh v\u1ef1c khác nh\u01b0 dân s\u1ef1, lao \u0111\u1ed9ng, hôn nhân và gia \u0111ình…, do \u0111\u1eb7c thù c\u1ee7a mình nên pháp lu\u1eadt trong l\u0129nh v\u1ef1c hình s\u1ef1 h\u1ea7u nh\u01b0 không có quy ph\u1ea1m xung \u0111\u1ed9t, b\u1edfi vì \u0110i\u1ec1u 2 c\u1ee7a BLHS quy \u0111\u1ecbnh: “Ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi nào ph\u1ea1m m\u1ed9t t\u1ed9i \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c BLHS quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi ph\u1ea3i ch\u1ecbu trách nhi\u1ec7m hình s\u1ef1”. Vì th\u1ebf, khi \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i và \u0111\u1ecbnh hình ph\u1ea1t cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u1ee5 th\u1ec3, các c\u01a1 quan nhà n\u01b0\u1edbc có th\u1ea9m quy\u1ec1n ch\u1ec9 có th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 vào quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a BLHS n\u01b0\u1edbc ta mà không th\u1ec3 d\u1ef1a vào quy \u0111\u1ecbnh trong v\u0103n b\u1ea3n QPPL khác ho\u1eb7c pháp lu\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc khác.\n<\/p>\n

\n\tNh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n l\u01b0u ý: Nh\u01b0 v\u1eady, có 2 lo\u1ea1i QPPL và m\u1ed7i lo\u1ea1i s\u1ebd có c\u1ea5u thành riêng bi\u1ec7t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 QPPL r\u1ea5t phong phú và \u0111a d\u1ea1ng nên có th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phân lo\u1ea1i theo nhi\u1ec1u cách khác nhau. C\u0103n c\u1ee9 vào m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee7a QPPL nói chung và QPPLHS nói riêng trong các v\u0103n b\u1ea3n QPPL, có th\u1ec3 chia chúng thành hai lo\u1ea1i là QPPL thông th\u01b0\u1eddng (ph\u1ed5 bi\u1ebfn) và QPPL xung \u0111\u1ed9t […]\n","protected":false},"author":1,"featured_media":379,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"yst_prominent_words":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=378"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":552,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions\/552"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=378"},{"taxonomy":"yst_prominent_words","embeddable":true,"href":"https:\/\/taphalaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/yst_prominent_words?post=378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}