HIỆP ĐỊNH CPTPP – CƠ HỘI MỚI THÁCH THỨC MỚI

Hiệp định CPTPP chính thức được ký kết ngày 8-3-2018, tại Thủ đô Santiago, Chile

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP – Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership) với tiền thân  là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Mới đây, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định CPTPP. Trước đó, 6 quốc gia thành viên khác, gồm Canada, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Singapore, Australia đã phê chuẩn hiệp định này, đáp ứng đủ điều kiện ít nhất 6 thành viên hoàn tất thủ tục phê chuẩn trong nước. Quá trình đếm ngược 60 ngày (kể từ ngày 31/10)  cũng đã được kích hoạt và theo thỏa thuận Hiệp định CPTPP sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 30/12/2018.

CPTPP được xem là một hiệp định thương mại tự do (FTA) tiêu chuẩn cao, không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại,… mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống như lao động, môi trường, mua sắm của chính phủ, doanh nghiệp nhà nước,… Hiệp định này đặt ra các yêu cầu và tiêu chuẩn cao về minh bạch hóa cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc và chặt chẽ.

Hiệp định CPTPP là một thỏa thuận thương mại tự do được 11 quốc gia có nền kinh tế tăng trưởng nổi bật khu vực châu Á -Thái Bình Dương, gồm Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Nhật Bản, Peru, Singapore, Australia và Việt Nam, ký kết ngày 08/3/2018. Sau khi có hiệu lực, CPTPP sẽ tạo ra một khu vực thương mại tự do thuộc hàng lớn nhất thế giới với quy mô dân số gần 500 triệu người, có tổng sản phẩm nội khối khoảng 10.000 tỷ USD, chiếm 13,5% GDP toàn cầu. CPTPP được coi là một hiệp định thương mại tự do chất lượng cao và toàn diện, không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại… mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống, như lao động, môi trường, mua sắm của các chính phủ, các doanh nghiệp…

Ngoài ra, CPTPP cũng đặt ra các yêu cầu và tiêu chuẩn cao về tính minh bạch, cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc cao và chặt chẽ. Riêng về mở cửa thị trường, các nước thành viên CPTPP đồng ý xóa bỏ gần như toàn bộ thuế nhập khẩu theo lộ trình, tự do hóa dịch vụ và đầu tư trên cơ sở tuân thủ pháp luật của nước sở tại, bảo đảm sự quản lý của Nhà nước; từ đó tạo cơ hội kinh doanh mới cho các DN và lợi ích mới cho người tiêu dùng.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều bất ổn, chiến tranh thương mại leo thang, việc Hiệp định CPTPP được phê chuẩn và có hiệu lực vào cuối năm 2018 thực sự là một cơ hội lớn đối với các DN nước ta; là dịp để các DN Việt Nam học hỏi và cạnh tranh với DN của các nước thành viên CPTPP.

Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh cũng chính là cơ hội để các DN tự nâng cấp theo chuẩn mực quốc tế, đồng thời sức ép cạnh tranh là động lực để đổi mới và phát triển. Do đó, ngay từ bây giờ, các DN nước ta cần chủ động chuẩn bị tâm thế cạnh tranh trên các lĩnh vực sản xuất hàng hóa tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, ra sức phát huy tư duy sáng tạo, tư duy đổi mới và sự nhạy bén trong sản xuất, kinh doanh.

Như vậy, có thể thấy Việt Nam tham gia CPTPP sẽ góp phần vào việc thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường lớn, nhất là với các mặt hàng mà Việt Nam có thế mạnh như nông sản, thủy sản, thực phẩm, dệt may hay da giày. Hơn nữa, với việc tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu thông qua hợp tác, liên kết với các doanh nghiệp trong khối thì các thương hiệu Việt Nam cũng có cơ hội nâng tầm và vươn xa.

Bên cạnh đó có những thách thức không hề nhỏ, khi tham gia CPTPP, Việt Nam sẽ phải mở cửa cho hàng hóa, dịch vụ của các nước đối tác tại thị trường trong nước, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt hơn tại “sân nhà”. Điều này sẽ gây nên không ít áp lực cho hàng hóa Việt Nam trong việc cạnh tranh với các quốc gia khác ngay tại thị trường trong nước. Hơn nữa, khả năng thích nghi của doanh nghiệp Việt Nam với kinh tế thị trường còn kém nên nguy cơ thất bại của các doanh nghiệp trên chính thị trường nội địa cũng vì thế gia tăng.

Bientapvien.