TƯ VẤN VỀ VIỆC CẤP GIẤY PHÉP LAO ĐỘNG VÀ ĐÓNG BẢO HIỂM XÃ HỘI, BẢO HIỂM Y TẾ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI

Nội dung vụ việc:

Công ty GP Việt Nam (sau đây gọi tắt là “GP Việt Nam”) là đơn vị phân phối bán lẻ thực phẩm bảo vệ sức khỏe đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ Hàn Quốc. GP Việt Nam có chủ sở hữu là Công ty GP Hàn Quốc (sau đây gọi tắt là “GP Hàn Quốc”). Ông J.K (45 tuổi) là người đại diện theo pháp luật của GP Hàn Quốc kể từ ngày 01/10/2018. Theo kế hoạch từ GP Hàn Quốc, ông J.K sẽ là đại diện theo pháp luật của GP Việt Nam và làm việc trực tiếp tại Việt Nam.

Yêu cầu của khách hàng:

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi cho người lao động, GP Việt Nam đã liên hệ với TAPHALAW và yêu cầu Luật sư tư vấn các vấn đề sau: (i) Ông J.K có phải xin cấp giấy phép lao động không? (ii) Ông J.K có được tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật Việt Nam không?

Công việc Luật sư đã làm:

Luật sư của TAPHALAW đã đối chiếu các yêu cầu GP Việt Nam đưa ra với quy định của pháp luật hiện hành, lập Thư tư vấn và phát hành cho GP Việt Nam. Thư tư vấn đã xử lý các vấn đề chính như sau:

1. Về việc xin cấp Giấy phép lao động

Luật sư TAPHALAW đã căn cứ các quy định của pháp luật Việt Nam và xác định:

• Tính đến thời điểm tiếp nhận yêu cầu tư vấn, ông J.K là người đại diện theo pháp luật của GP Hàn Quốc được 05 năm, sau đó được cử sang làm người đại diện theo pháp luật của GP Việt Nam. Do đó, căn cứ Điều 2, khoản 1 Điều 3 Nghị định số 152/2020/NĐ-CP ngày 30/12/2020 của Chính phủ quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam và tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam, ông J.K được xác định là người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp.
• Khoản 3 Điều 7 Nghị định số152/2020/NĐ-CP quy định trường hợp người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp thuộc phạm vi 11 ngành dịch vụ trong biểu cam kết dịch vụ của Việt Nam với Tổ chức Thương mại thế giới (bao gồm: kinh doanh, thông tin, xây dựng, phân phối, giáo dục, môi trường, tài chính, y tế, du lịch, văn hóa giải trí và vận tải), thì không thuộc diện cấp giấy phép lao động. Xét thấy, ngành nghề kinh doanh của GP Việt Nam có hoạt động phân phối bán buôn, bán lẻ, tức ông J.K được xem là người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp thuộc phạm vi 11 ngành dịch vụ trong biểu cam kết dịch vụ của Việt Nam với WTO, cho nên không phải xin cấp Giấy phép lao động.

2. Về việc tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế của ông J.K

Về bảo hiểm xã hội, Luật sư đã tư vấn cho GP Việt Nam các căn cứ pháp lý về đối tượng tham gia, mức đóng của hai loại hình bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đối chiếu với trường hợp của ông J.K, TAPHALAW xác định do ông J.K không thuộc diện cấp Giấy phép lao động, đồng thời là người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp nên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc (khoản 1, điểm a khoản 2 Điều 2 Nghị định 143/2018/NĐ-CP). Ngoài ra, ông J.K là người nước ngoài, cho nên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Về bảo hiểm y tế, khoản 2 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế quy định đối tượng áp dụng là tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam có liên quan đến bảo hiểm y tế, nhưng Điều 12 của Luật này lại chưa xác định người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế. Nghị định số 146/2018/NĐ-CP (quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế) cũng chưa quy định rõ cơ chế áp dụng đối với nhóm đối tượng này…

Để giải đáp vướng mắc trên, Bộ Y tế đã có Công văn số 389/BYT-BH ngày 31/01/2020 trả lời Bảo hiểm xã hội Việt Nam rằng: Người lao động nước ngoài thuộc diện di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp thì không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế.

Từ những phân tích trên, để bảo vệ tốt hơn cho quyền lợi của ông J.K như mong muốn của GP Việt Nam, Luật sư TAPHALAW đã tham khảo quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 và Thông tư số 67/2023/TT-BTC. Qua đó, tư vấn phương án cho GP Việt Nam là ký kết hợp đồng bảo hiểm sức khỏe cho người lao động tại doanh nghiệp bảo hiểm, đặc biệt lưu ý một số quy định chung về điều kiện tham gia bảo hiểm, quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng bảo hiểm, việc yêu cầu bồi thường và trả tiền bảo hiểm,… Hình thức bảo hiểm này có thủ tục tham gia tương đối đơn giản và cũng đang được nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam sử dụng.

Kết quả tư vấn: Sau khi được Luật sư tư vấn, GP Việt Nam đã tham khảo các gói bảo hiểm sức khỏe, gửi các thông tin về gói bảo hiểm và dự thảo hợp đồng để Luật sư rà soát về pháp lý. Dựa trên ý kiến tư vấn của Luật sư, GP Việt Nam đã quyết định ký kết hợp đồng bảo hiểm sức khỏe toàn diện tại Công ty Bảo hiểm P, nhằm đảm bảo các phúc lợi về y tế cho ông J.K trong thời gian làm việc tại Việt Nam. Khi tham gia gói bảo hiểm này, ông J.K được khám chữa bệnh trên toàn lãnh thổ Việt Nam, được bảo lãnh viện phí trong quá trình khám và điều trị tại hệ thống các bệnh viện, phòng khám (theo mức biểu phí quy định của Công ty Bảo hiểm tương ứng với nội dung khám/điều trị).